Een serie colleges over Griekse vazen en cultuur

Makron en zijn makkers.

Vaasschilders in Athene 525-475 voor Chr.

Deze bespreking is in het Prora nummer van juni 2015 van de Vereniging van Leerkrachten Oude Talen gepubliceerd.

Makron en zijn makkers 2


Bespreking door Joeri Facq

In Amphora, het ledenblad van de Nederlandse vereniging Vrienden van het Gymnasium, staat sinds 2004 de
rubriek Makron en zijn makkers. Daarin bespreekt Iaap Hemelrijk, emeritus hoogleraar Klassieke Archeologie
en Kunstgeschiedenis van de Oudheid aan de Universiteit van Amsterdam, aan de hand van concrete voor-
beelden de roodfigurige vaasschilderkunst in Athene in de periode tussen 525 en 475 v.C. Nadat zijn eerste 31
essays in 2009 werden gebundeld in een succesvol boek, kon een vervolg niet uitblijven. In het tweede boek-
deel staan andermaal 28 essays, die tussen 2009 en 2014 in Amphora zijn verschenen.


Makron was een Griekse vaasschilder die actief was in Athene ca. 490-480 v.C. Hoewel er slechts één ’gesig-
neerd' exemplaar van zijn werk bewaard is gebleven, worden er zo’n 350 roodfigurige vazen aan hem toege-
schreven. Het boek van Jaap Hemelrijk beperkt zich echter niet tot Makron, maar bespreekt ook werken van
zijn collega-vaasschilders, die net als hij voor de meesten totaal onbekend zijn, maar wel pareltjes van artistiek
vakmanschap hebben nagelaten.


Wie vreest dat Jaap Hemelrijk met dit boek een saaie cursus Griekse archeologie heeft geschreven, vergist zich
schromelijk. De man laat de zakelijkheid van zijn academische verleden volledig achter zich en hanteert een
heel persoonlijke stijl om zijn kennis over te brengen. Met een aanstekelijk en soms kinderlijk enthousiasme —
dat zijn kennis van zaken geenszins in de weg staat — neemt hij zijn lezers mee op sleeptouw doorheen de
Griekse geschiedenis en mythologie aan de hand van vaasschilderingen. Daarbij geeft hij niet alleen informatie
over de achterliggende techniek, maar besteedt hij ook veel aandacht aan de thematiek van de afgebeelde
taferelen, met een buitengewoon oog voor details.


Alle besproken vazen staan in het boek afgebeeld, vaak met zowel een overzichtsfoto als één of meer detail-
foto's. In totaal telt het boek ruim 150 zwart-witillustraties (waar mogelijk met vermelding van het vaastype,
de schilder, de datering en het museum). Voorts is er een bibliografie, een gedetailleerde verantwoording van
alle afbeeldingen, een alfabetische index, een overzicht van de verschillende vaastypes en een kaart van de
Griekse wereld.
Wie het eerste deel van Makron en zijn makkers met plezier heeft gelezen, zal aan dit vervolg evenveel lectuur-
genot beleven.

makronomslag4J.M. Hemelrijk
Makron en zijn makkers 2
Vaasschilders in Athene 525-475 v.Chr.
Wanneperveen, 2014
Paperback, 188 blz.
ISBN 978 90 823103 0 6
€ 24,50
www.makronenzijnmakkers.nl